آموزش گفتار خواني
آموزش گفتار خواني
تعریف
فرآیند مشاهده ی لبها به کار بستن شنوایی استفاده از ذهن و مغز در
جمع آوری اطلاعات قابل دستیابی به منظور بهترین حدس می باشد.
کاندیداتوری
چه کسی کاندیدای آموزش گفتار خوانی است؟
بزرگسالانی که به تازگی شنوایی خود را از دست داده اند
ممکن است کاندیدای این آموزش باشند.
آنها علاوه بر بهبود مهارتهای گفتار خوانی از مزیتهای روان شناختی
ناشی از شرکت در برنامه بهره مند می شوند.
در مورد کودکان اگر روش آموزش گفتار خوانی به همراه روشهای
ارتباطی دیگر استفاده شود موثرتر خواهد بود.
گفتار خوانی شامل اجزا زیر است:
لب خوانی
حالت صورت
جستچر
علایم موقعیتی
آگاهی و شناخت موضوع
دانش و آگاهی
داشتن اطلاعات به روز
فاکتور های احساسی
کاربرد شنوایی باقیمانده
رشد و توسعه ی مهارتهای گفتار خوانی
اولین مرحله برنامه آموزشی راهبردهای ارتباطی طبیعتا ایجاد آگاهی است
و در برگیرنده ی ملاحظه و توجه به فرآیند گفتار خوانی می باشد.
ممکن است از شرکت کنندگان در برنامه خواسته شود تا عادات گفتار
خوانی و مشکلات گوش دادن خود را منعکس نمایند.
قوانین مورد استفاده در حین گفتار خوانی
نگاه کردن به لبهای گوینده
دادن اطلاعات به گوینده در مورد چگونگی برقراری ارتباط با شما
حصول اطمینان از اینکه اتاق کاملا روشن است
تلاش برای به حداقل رساندن نویز زمینه
آگاهی از موضوع محاوره
توجه به نشانه ها و علایم بافتی
داشتن نگرش مثبت
گفتار خوانی رسمی به دو طبقه تقسیم می شود:
گفتار خوانی تحلیلی
گفتار خوانی ترکیبی
به نظر می رسد که کودکان بیشتر متمایل به دریافت گفتار خوانی
به شکل رسمی باشند تا بزرگسالان .
این امر به ویژه در مورد افرادی که کاشت حلزون دریافت کرده اند صادق است
موضوعات آموزش گفتار خوانی تحلیلی
موضوعات آموزش گفتار خوانی تحلیلی مستقیما در جهت رشد
و توسعه ی مهارتهای بازشناسی واکه ها و هم خوانهاست.
مبنای منطقی بسیاری از برنامه های آموزش گفتار خوانی به
تدریج در جهت افزایش تکیه بر سیگنال شنیداری برای تمایز
تفاوتهای واجی زمانیکه گفتار خوانی می کنند پیش می رود.
موضوعات آموزش گفتار خوانی واکه ها
فورمنت های واکه عبارتند از: رزونانسهایی که در دهان ایجاد می کنند.
که این رزونانسها موجب افزایش انرژی در برخی از فرکانسها نسبت به
فرکانسهای دیگر می شود.
هر واکه را می توان با الگوی فورمنت مربوطه تشخیص داد.
اگر شخصی صرفا دارای مهارتهای مقدماتی گفتار خوانی باشد ،موضوعات
آموزشی اولیه گفتار خوانی باید بر توجه وی در تشخیص ای ، اوو و آ متمر کز
باشد.
موضوعات آموزش گفتار خوانی همخوان
همخوان ها دارای سه مختصه گفتاری هستند که بر اساس آنها متمایز می شوند.
شیوه تولید
واکداری
جایگاه تولید
شیوه تولید: تعیین نوع جستچر های تولیدی که شما برای تولید یک صدای
ویژه استفاده می کنید.
شامل انسدادی،سایشی،خیشومی و ...
واکداری: مختصه واکداری نشان می دهد که آیا در جریان انقباض ، تار آواها
مرتعش شده اند یا خیر.
جایگاه تولید:این مختصه مشخص می سازد که انقباض اولیه در کجای دهان
رخ داده است .
شامل دولبی ، لبی – دندانی ،زبانی – دندانی ، لثوی و ...
سیگنال بینایی که همراه با تولید هم خوانهاست به طور مطلوبی سیگنال
شنیداری را کامل می نماید.
افراد سخت شنوا نشانه ها و علایم موجود در سیگنال شیوه تولید و
واکداری را راحت تر از نشانه های سیگنال جایگاه تولید درک می کنند.
آموزش گفتار خوانی ترکیبی
آموزش گفتار خوانی به شیوه ترکیبی با آموزش موضوعات گفتار خوانی
در سطح جمله آغاز می شود.
اولین موضوعاتی که ارائه می شود مستلزم این است که دانش آموز دستورات
ساده را در چارچوب مجموعه بسته تعقیب نماید.
در ابتدا باید این مجموعه کوچک باشد . با پیشرفت کودک مجموعه فعالیت
افزایش یافته و دستورات پیچیده تر می گردد.
رویکرد کل نگرانه به آموزش گفتار خوانی کودکان
اهداف آموزشی این رویکرد به طور خلاصه عبارتند از:
افزایش دانش و آگاهی کودک از روند گفتار خوانی
افزایش توانایی کودک در ابداع راهبردهایی جهت تسهیل ارتباط
تحمل کودک را برای موقعیت های ارتباطی که توام با درجات بالایی از ناکامی است افزایش می دهد.
توانایی کودک را برای ابداع اهداف شخصی در جهت بهبود گفتار خوانی افزایش می دهد .
انگیزه کودک را برای بهبود توانای های گفتارخوانی افزایش می دهد.
کارآیی آموزش گفتار خوانی
آیا مهارتهای گفتار خوانی از طریق آموزش و تمرین رشد و توسعه می یابد یا خیر؟
برخی از پژوهشها نشان داده که آموزش عملکرد را بهبود می بخشد.
اما برخی از پژوهشگران نشان دادند که بزرگسالان آسیب دیده ی شنوایی تنها بهبودی
اندکی متعاقب آموزش نشان داده اند که این بهبودی حدود 10 الی 15 درصد در توانایی
بازشناسی محرکات گفتاری بود.
تعداد اندکی از پژوهشگران نیز گستره ای را بررسی نموده اند که در آن کودکان
متعاقب آموزش از خود بهبودی نشان داده اند . آحتمالا آنها پتانسیل بیشتری برای
استفاده از این نوع آموزش نسبت به بزرگسالان دارا می باشند.
بر گرفته از کتاب FOUNDATION OF AURAL REHABILITATION
ادیولوژیست مهدی رستمی